Каруза Павел

Karuzo PavelКаруза Павел Іосіфавіч. Беларускі фалькларыст-музыказнаўца, харавы дырыжор, аўтар песень. Нарадзіўся 25 лютага 1906 года ў ваколіцах Глыбокага (па другой версіі -- в. Ваўкалаты) ў сям’і сялян-земляробаў. Далёкія продкі П. Карузы паходзілі з Італіі.

У 1920-я гг. Каруза закончыў Віленскую кансерваторыю, дзе вучыўся па класу фартэпіяна ў Марцаліны Кімант-Яцыны, займаўся таксама тэорыяй кампазіцыі. Пад кіраўніцтвам Антона Грыневіча далучыўся да збірання беларускіх народных песень, пазнаёміўся з віленскімі кампазітарамі К. Галкоўскім і С. Казурам. Кіраваў хорам у віленскім Інстытуце гаспадаркі і культуры. Прымаў удзел у беларускім нацыянальным руху, рэдагаваў газету “Крыніца”.

У 1928 годзе выбраны ў сейм Рэчы Паспалітай ад жыхароў Свянцянскага павета. Пасля таго, як сейм у 1930 годзе па рашэнню Ю. Пілсудскага быў распушчаны, П. Каруза хаваўся ў глухіх месцах, затым перайшоў польска-савецкую мяжу. Ён спадзяваўся ў БССР выдаць фальклорныя запісы. Неўзабаве рэпрэсіраваны і трапіў на Салаўкі.

Рэабілітаваны пасля вайны, працаваў дырыжорам Маладзечанскага абласнога ансамбля песні і танца. У 1947 годзе сасланы ў Нарыльск, там быў дырыжорам ў мясцовым тэатры драмы і музыкі, пісаў музыку. Канчаткова рэабілітаваны ў 1957 годзе, вярнуўся ў Вільнюс, працаваў настройшчыкам музычных інструментаў, а затым знайшоў работу ў Дзяржаўным ансамблі польскай песні і танца Літоўскай ССР. Удзельнічаў у фальклорных экспедыцыях супрацоўнікаў АН БССР (яго запісы ўвайшлі ў шматтомнік “Беларуская народная творчасць”).

Як кампазітар П. Каруза напісаў некалькі чатырохгалосых хораў, камерную сімфонію для струннага аркестра, сюіту для хору “Беларусь мая спеўная”, 12 хораў на словы Янкі Купалы, Якуба Коласа, Максіма Багдановіча, Ларысы Геніюш, Ніла Гілевіча. Зрабіў для чатырохгалосага хору апрацоўкі трох купальскіх мелодый (скантамінаваная “Купалінка”, “Сею палею”, “Ляцеў сакалок”).

П.І. Каруза з’яўляецца аўтарам тэарэтычных прац па фальклору “Вытокі беларускага меласу”, “Абрадныя песні Паазер’я”, успамінаў пра А. Грыневіча і інш.

Архіў кампазітара некалькі разоў знішчаўся, таму многія яго музычныя і навуковыя творы загінулі.

Памёр Павел Іосіфавіч Каруза ў лютым 1988 года.

Пошук па сайту

Версия для слабовидящих

75let 2019

80 let vit

2018 03 26 00987

sm

kulturaby

pravoby2

glub rik

dps 2020

nlbby1

vlib

vggazetaby

afgan

gogul

webland

uni

vit

 

Счетчик посещений

Сёння 17

Учора 22

За тыдзень 125

За месяц 169

Усяго 45822

Перыяд:

2018-01-01 - 2020-08-07

Зарэгістравалася: 182