Юбілейныя даты, падзеі, хроніка жыцця малой радзімы...  2026 год

595 гадоў назад

• 1431 першы ўпамін пра вёску Галубічы.

460 гадоў назад

• 1566 – Пастановай Віленскага сейма Літвы і Беларусі ўзаконены раздзел Глыбокага па рацэ Бярозаўка (Бярэзвіца) паміж Віленскім ваяводствам (паўднёва-заходняя частка) і Полацкім ваяводствам (паўночна-ўсходняя частка). “Віленскае” Глыбокае належала роду Зяновічаў, “Полацкае” – роду Корсакаў. 

425 гадоў назад

• 1601 – Кароль Рэчы Паспалітай Сігізмунд-Аўгуст заснаваў першы на Глыбоччыне касцёл Касцёл Маці Божай Ласкавай у в. Задарожжа.

365 гадоў назад

• 1661, 6 лістапада – каля Глыбокага войскі Вялікага княства Літоўскага на чале з С.Чарнецкім разбілі маскоўскія войскі пад камандаваннем І.Хаванскага. (Глыбоччына. Зямля, любімая навечна,дзе Доўгае і Беразвечча. — Мн.: ЛіМ, 2012. — С. 15.) 

235 гадоў назад

• 1791 — скончана будаўніцтва Касцёл Бязгрэшнага Зачацця Прасвятой Дзевы Марыі ў в.Удзела (“Глыбоччына: ілюстраваны летапіс краю”.- Мн.: БЕЛТА, 2014.- с. 15)

115  гадоў назад

• 1911 – прадпрыймальнік Перец Мірман пабудаваў першы ў Глыбокім млын з дызельным топлівам (сучасны будынак кафэ”Таверна”).
• 1911, 18 чэрвеня – у Глыбоцкую царкву Прасвятой Багародзіцы дастаўлены абраз “Достойно есть”.

110 гадоў назад

• 1916 – пабудавана царква Св. Мікалая царква Св. Мікалая ў в.Забор’е (Пліскі с\с).

105 гадоў назад

• 1921, 18 сакавіка – падпісаны Рыжскі мірны дагавор, згодна якому Глыбоччына, як частка Заходняй Беларусі, увайшла ў склад Польшчы, дзе знаходзілася да 17 верасня 1939 г.

100 гадоў назад

• 1926 – выйшла кніга Ластоўскі, В. Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі: спроба паяснiцельнай кнiгапiсі ад канца X да пачатку XIX стагоддзя / апрацаваў В. Ластоўскі. - Коўна : выдана коштам Беларускага цэнтра ў Літве, 1926. - VIII, 776 с. 

95 гадоў назад

• 1931 – адчынена мячэць, дзе спраўлялі набажэнствы глыбоцкія татары. Мячэць згарэла ў 1944 г. (Вярцінская, А.Мячэць у Глыбокім // Веснік Глыбоччыны.- 2004.- 20 сакавіка). 

85 гадоў назад

• 1941-1944 – акупацыя Глыбоччыны нямецка-фашысцкімі войскамі.
• 1941 – выйшаў у свет першы нумар падпольнай газеты “За свабоду” на беларускай мове (1941-1944?). (Перыядычны друк Глыбоччыны (1924-2020) : даведачнае выданне. – Глыбокае, 2020. – 139 с.)

80 гадоў назад

• 1946 – адкрыліся Падсвільская гарпасялковая, Мнюцкая сельская бібліятэкі.
• 1946 – адкрыта Падсвільская раённая бальніца (Зінкевіч А. Слава краю – яго працавітыя людзі / А. Зінкевіч // Веснік Глыбоччыны. – 2014. – 23 жніўня. – С. 4.)
• 1946 – устаноўлены помнік Уладзіміру Канстанцінавічу ЛАБЗОВУ, старшыні былога Асінаўскага сельсавета (тэрыторыя сучаснага Зябкаўскага сельсавета) у в. Зябкі. (Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць.- Мн., 1985.- С. 233).
• 1946, снежань – адкрылася Удзелаўская школа, сучасная Дзяржаўная ўстанова адукацыі “Удзелаўская дзіцячы сад-сярэдняя школа Глыбоцкага раёна”.

75 гадоў назад

• 1951 – устаноўлены помнік У. І. Леніну на плошчы 17 верасня. (Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць Мн., 1985.- С. 227.)
• 1951 – устаноўлены помнік ахвярам фашызму (40 загінуўшых) у вёсцы Псуя.
• 1951 – адкрыўся новы будынак раённага Дом культуры (Мядзелец, А. Гады пасляваеннага аднаўлення рэгіёна / А. Мядзелец // Веснік Глыбоччыны. - 2009. - 17 чэрв.)
• 1951 – гаспадарка “17 верасня” атрымала першы аўтамабіль.
• 1951, кастрычнік – створаны Дом піянераў (Цэнтр піянерскай работы і дзіцячых рухаў – Раённы цэнтр пазашкольнай работы). (Срэдзінская, Ю. “Краіне дзяцінства” – 50 год / Ю.Срэдзінская // Веснік Глыбоччыны.- 2001.- 5 снежня. – С. 2.) 

70 гадоў назад

• 1956 г. – адкрыта Гатаўшчынская сельская бібліятэка.
• 1956 г. – адбылася электрыфікацыя вёскі Удзела (газета “За камунізм”: орган партыйнай і камсамольскай арганізацый і праўлення калгаса “За радзіму”. – 1958. –31 снежня. – С. 2.)
• 1956 – у хаты калгаснікаў “17 верасня” (в. Бабічы) праведзены “электрасвет”.
• 1956 – адкрылася Суклінская школа (в. Мнюта, Пліскі сельсавет, 1956-2018).
• 1956, 8 верасня — пры Глыбоцкай СШ№1 адкрыты клас з рускай мовай навучання (русский класс).

 65 гадоў назад

• 1961, 5 студзеня – пачало вяшчанне Глыбоцкае раённае радыё (Сцяг камунізма.- - 7 студзеня.- С.1)
• 1961 – адкрыўся міжкалгасны дом састарэлых у в. Забелле (Сцяг камунізма.- 1961. – 13 ліпеня.- С. 3.)
• 1961 – арганізаваны "Райбыткамбінат" (Глыбоцкае камунальнае ўнітарнае прадпрыемства бытавога абслугоўвання “Навінка”) (Нікандрава, А. Калектыву - 45 год. / А.Нікандрава //Веснік Глыбоччыны.-- 22 сакавіка).
• 1961 – створана Глыбоцкая раённае аб'яднанне «Сельгастэхніка» (ОАО «Глыбокі аграсэрвіс») (1961 г.) (Марцынкевіч, Р. “Райаграпрамтэхніцы” – 40 гадоў / Р.Марцынкевіч // Веснік Глыбоччыны. – 2001. – 30 мая.)
• 1961 – распачата будаўніцтва новай гасцініцы на 70 месц па вул. Маскоўскай. (Веснік Глыбоччыны.- 2009.– 23 верасня.- С. 3.)
• 1961, сакавік – выдзелены ўчастак (14,3 га) на ўскраіне Глыбокага для авіяпляцоўкі (аэрадрома).

 60 гадоў назад

• 1966 – уведзены ў эксплуатацыю Пліскі ільнозавод (1966-2017) турыст. (Зінкевіч А. Слава краю – яго працавітыя людзі /А.Зінкевіч // Веснік Глыбоччыны. - 2014. – 23 жніўня. – С 4.)
• 1966 – устаноўлены помнік У. І. Леніну на на тэрыторіі СПТВ (УА “Глыбоцкі дзяржаўны коледж). (Дарагі і блізкі кожнаму // Шлях перамогі. —1976. — 13 сакавіка).
• 1966 – у в. Бабічы (Узрэцкі с/с) адкрыліся магазін, аптэка, пачалася закладка парка (высаджаны бярозкі, ёлкі дэкаратыўныя кустарнікі).
• 1966 – калгас “17 верасня,” на чале з старшынёй Л.К.Пугаўка (в. Бабічы), прымае гасцей Тыдня рускай літаратуры ў Беларусі, пісьменнікаў М.Святлова, М.Лужаніна, П.Панчанку і інш.
• 1966, 8 мая – адкрыты помнік брыгадзе імя Суворава (в. Псуя) (Захарчонак, Ф. Памяць людская не згасне // Веснік Глыбоччыны. – 2005. – 9 ліпеня).
• 1966 – пабудаваны Глыбоцкі піўзавод(1996-04.2005). (Глыбоччына: ілюстраваны летапіс краю.- Мн.: БЕЛТА, 2014.- с. 65).
• 1966 – адкрылася Глыбоцкая дзіцяча-юнацкая спартыўная школа (ДЮСШ), сучасная Дзяржаўная спецыялізаваная навучальна-спартыўная ўстанова “Глыбоцкая раённая дзіцяча-юнацкая спартыўная школа”.

55 гадоў назад

• 1971, жнівень – створаны аддзел капітальнага будаўніцтва Глыбоцкага РВК (з 1972 г – упраўленне капітальнага будаўніцтва (УКС)) (Календарь государственных, профессиональных, религиозных праздников, районных мероприятий, памятных дат из истории района.- Глубокое, 2006.- 28 с.)
• 1971 – у Падсвіллі закончаны мантаж аўтаматычнай тэлефоннай станцыі (АТС). (Тэлефоны ёсць! // Веснік Глыбоччыны.- 2009.– 23 верасня.- С. 4.)
• Убачыла свет выданне Няфёд, У. І. Ігнат Буйніцкі ― бацька беларускага тэатра: вачыма сучаснікаў і ў памяці нашчадкаў / У. І. Няфёд. - Мінск : Навука і тэхніка, 1991. - 122, [2] с., [20] л. iл., партр., факсім.

50 гадоў назад

• 1976, май – арганізаваны саўгас імя Энгельса Глыбоцкага раёна. (Календарь государственных, профессиональных, религиозных праздников, районных мероприятий, памятных дат из истории района.- Глубокое, 2006.- 28 с.; Коллективное хозяйство (колхоз) имени Энгельса, д. Шуневичи Обрубского сельского Совета Глубокского района Витебской области (1950-1975).
• 1976 – арганізаваны саўгас «Прагрэс» Глыбоцкага раёна (з 2014 г. ААТ «Шуневічы”) (1976- 09.2005) (Календарь государственных, профессиональных, религиозных праздников, районных мероприятий, памятных дат из истории района.- Глубокое, 2006.- 28 с.)
• 1976 – заснавана Глыбоцкая школа грэка-рымскай брацьбы. Сярод яе выхаванцаў майстры і кандыдаты ў майстры спорту, першаразраднікі. Гэтым яны абавязаны трэнеру-энтузіясту А.І.Кузняцову.(Веснік Глыбоччыны.– 2001.– 26 снежня.– С.1).
• 1976 – створана арганізацыя “Райсельэнерга”.(Веснік Глыбоччыны.– 2001.– 26 снежня.– С.1).
• 1976 – устаноўлены надмагільны помнік І. Буйніцкаму (в.Празарокі).
• 1976 – адкрыты помнік на месцы партызанскага аэрадрома (Псуеўскі сельсавет).

40 гадоў назад

• 1986 – адкрыты помнік спаленым вёскам Глыбоцкага раёна ў в. Лаўрынаўка (Шлях перамогі.- 1986.- 3 ліпеня).
• 1986 – Выйшла ў свет кніга Жарнасек, І Ліст да сына: апавяданні / Ірына Жарнасек. - Мінск : Мастацкая літаратура, 1986. - 155, [2] с. - (Першая кніга празаіка).

35 гадоў назад

• 1991, 17 верасня – адбылася І-я навукова-практычная краязнаўчая канферэнцыя “Гісторыя Глыбоцкага края”.
• 1991 – Глыбоцкі дэндралагічны сад аб'яўлены помнікам прыроды рэспубліканскага значэння. (Ломако, В.Сохраним и приумножим // Веснік Глыбоччыны.— 1997.— 25 апреля.)
• 1991 – у чарзе на набыццё легкавых аўтамабляў налічваецца 4213 чалавекі. (Веснік Глыбоччыны.- 2009.– 23 верасня.- С. 6.)

 30 гадоў назад

• 1996 – устаноўлены помнік “Самалёт СУ”.(Недзведзь, Г. Назаўжды прызямліўся ў Глыбокім // Веснік Глыбоччыны. – 1996).
• 1996 – пабудаваны храм (малельны дом) Святога Раўнаапостальнага Князя Уладзіміра ў в. Узрэчча. Адносіцца да Глыбоцкага благачыння.
• 1996 – адбыўся міжнародны плэнер мастакоў, прысвечаны памяці Я. Драздовіча.

25 гадоў назад

• 2001, студзень – убачыў свет 8-тысячны нумар Глыбоцкай раённай газеты. (Веснік Глыбоччыны.– 2001.– 26 снежня.– С.1).
• 2001, красавік – Залатым крыжом «Pro Ecclesia et Pontifice» адзначаны душапастарскі шлях ксяндза Задарожскага касцёла Люцыяна Паўліка. Такую узнагароду маюць лічаныя каталіцкія святары свету. (Веснік Глыбоччыны.– 2001.– 26 снежня.– С.1).
• 2001 – на тэрыторыі Прошкаўскага лясніцтва (в. Прошкава) закладзена алея памяці В. А. Ламака. (Шыпко, метадыст экалагічнага цэнтра // Чалавек жыве прыродай / А.Шыпко, метадыст экалагічнага цэнтра . – Веснік Глыбоччыны. – 2001. – №37. – 9 мая)

20 гадоў назад

• 2006, студзень – Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь № 36 ад 20.01.2006 зацверджены Герб і сцяг г. Глыбокае. (Геральдычным сімвалам Глыбокага — 15 гадоў // Веснік Глыбоччыны. — 2021. — 20 студзеня. — С.1, 5).
• 2006, 23 красавіка – адбылося асвячэнне 5-метровай скульптуры Хрыста, устаноўленай на могілках в.Мосар.
• 2006 – адкрыўся Беразвецкі жаночы манастыр у гонар Архістраціга Божыя Міхаіла.
• 2006 – Указам прэзідэнта Беларусі ксёндз Юозас Булька за шматгадовую падзвіжніцкую дзейнасць па ўмацаванні духоўных каштоўнасцяў і прапагандзе здаровага ладу жыцця ўзнагароджаны медалём Францыска Скарыны.
• 2006–выйшаў з друку зборнік вершаў Зінкевіч, Г. Шляхам любові: вершы / Ганна Зінкевіч. - Мінск : Беларускі кнігазбор, 2006. - 91, [1] с.

15 гадоў назад

• 2011 (сакавік) – адкрыты адноўлены помнік загінуўшым землякам у в.Ломашы.
• 2011, 22 жніўня — адкрыты адноўлены помнік загінуўшым землякам в.Прыпернае (Абрубскі с/с).
• 2011, 3 ліпеня – устаноўлены помнік Ю. А. Сабалеўскаму па вул. Сабалеўскага г. Глыбокае.
• 2011– асвечаны новы будынак касцёла Найсвяцейшага Сэрца Ёзуса ў Падсвіллі.
• 2011– адкрылася дзіцячая пляцоўка “Брыганціна”.
• Выйшлі з друку выданні:
• 2011 – выйшаў першы нумар часопіса “Каталіцкі веснік” на беларускай і рускай мовах. (Перыядычны друк Глыбоччыны (1924-2020) : даведачнае выданне. – Глыбокае, 2020. – 139 с.)
• 2011– выйшла кніга Баравік, М. " Прымі, душа, таямніцу: [зборнік вершаў] / Марыя Баравік. - Глыбокае : Прэфект-інфо, 2011. - 78 с., [1] с. іл. ; ", "Камень смутку"
• 2011– выйшла кніга Баравік, М "Камень смутку" : зборнік вершаў
• 2011– выйшла кніга Мароз, Г. Душэўная скарбонка: паэзія / Галіна Мароз. - Мінск : Печанко А. Г., 2011. - 103, [1] с.

10 гадоў назад

• 2016 – заснаваны Санаторна-курортны комплекс «Пліса»

Выйшлі з друку выданні:

• 2016 – выйшаў з друку зборнік архіўных матэрыялаў, падрыхтаваны калектывам Глыбоцкага занальнага архіва Культурно-просветительская работа на территории западного региона Витебщины: 1944-1950 гг.: Документы и материалы. — Мінск : Колорград, 2016. — 302 с. ил.
• 2016 – выйшла кніга Жыгуноў, А. У храме радасці і смутку / Алесь Жыгуноў. - Мінск : Харвест, 2016. - 189, [1] с. - (Бібліятэка Саюза пісьменнікаў Беларусі).

5 гадоў назад

• 2021, 1 верасня —у Глыбоцкім дзяржаўным прафесійным ліцэі адкрыты цэнтр дакладнага (Веснік Глыбоччыны.- 2021.- 2 верасня) 
• 2021 – 23 красавіка – у дзень Зямлі на тэрыторыі Мосарскага культурна-дэндралагічнага комплекса (КДК) высаджаны клёны, вербы і цёрн.
  
  

Выйшлі з друку выданні:

• 2021 – Па родных мясцінах: зборнік даследчых прац настаўнікаў і навучэнцаў Іўеўскага і Глыбоцкага раёнаў. - Мінск : ІВЦ Мінфіна, 2021. - 359 с. - (Серыя "Беларусь і Эдвард Вайніловіч").
• 2021 – Разрушение Глубокого (Глубокое, Беларусь) / The destruction of Glubokie (Hlybokaye, Belarus) / original book edited by M. and Z. Rajak. / Разрушение Глубокого (Глубокое, Беларусь) / оригинальная книга под редакцией М. и З. Раяк. - New York : JewishGen, 2021. - XVIII, 443 с. – [халакост, гета].
• 2021 – Осипова, Е. Жизнь: рассказы / Елена Осипова. - Минск : Колорград, 2021. - 82 с.
•  

СТУДЗЕНЬ

• 19 студзеня – 100 год з дня нараджэння СЯНКЕВІЧА Віктара (псеўданім Язэп Барэйка) (1926 - 20017, в.Гірстуны Дзісенскага павета (зараз Глыбоцкі раён). Эміграцыйны гісторык і журналіст, доктар гістарычных навук. Л-ра: Скрабатун У. Сянкевіч Віктар // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі : у 6 т.. – Мінск : БелЭн імя П. Броўкі, 2001. – Т. 6. Кн. І : Пузелі–Усая. – С. 478; Скрабатун, У. І. Віктар Сянкевіч / У. І. Скрабатун // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Глыбоцкага. – Мн : БелЭн. імя П. Броўкі, 1995. – С. 414.
• 9 студзеня – 75 год з дня нараджэння Феакціста ФЯДОТАВА (1951 г., в. Новае Запалоўе былога Пліскага раёна), паэта з Наваполацка.
• 31 студзеня 1901 г. – 125 год з дня нараджэння АСЯНЕНКА Васіля Мікалаевіча, Героя Сацыялістычнай Працы (01.1916 – 13.06.1977) (Волкаў, І. Заўсёды ў люднай грамадзе: 60-70-я гады Глыбоччыны. // Шлях перамогі.- 1989.- № 101.- 1 студзеня)

ЛЮТЫ

• 22 лютага – 80 гадоў з дня нараджэння БАРАВІК Марыі Якаўлеўны(1946), паэткі, аўтара шматлікіх паэтычных зборнікаў.(Баравік Марыя // Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т. / рэдкал.: І. Э. Багдановіч [і інш.]. – Мінск : БелЭн імя П. Броўкі, 1992. – Т. 1 : Абуховіч–Ватацы. – С. 548–549)
• 25 лютага – 120 гадоў з дня нараджэння КАРУЗА Паўла Іосіфавіча (25.02.1906-1988), ураджэнца Глыбоцкага раёна, беларускага фалькларыста, музыкаведа, кампазітара, харавога дырыжора, аўтара песень. (Глыбоччына. Зямля, любімая навечна, дзе Доўгае і Беразвечча.... – Мн.: Літаратура і мастацтва, 2012.- С. 43);
• 27 лютага – 90 гадоў з дня нараджэння Зоі Максімаўны НАВАЕНКА (27.02.1936)

 САКАВІК

• 13 сакавіка – – 80 гадоў з дня нараджэння Валянціны Уладзіміраўны БАХІР(1956, г. Лепель) самадзейнай паэткі, аўтара вершаваных зборнікаў “Посели в своём серце любовь” (2009), “Пусть говорят” ( 2012 ).

 КРАСАВІК

• 23 красавіка – 80 гадоў з дня нараджэння БАГУШЭВІЧА Юрыя Барысавіча(04.1946 г. – 20.12.2022 ), мастак-манументаліст, ураджэнец г. Глыбокае.
• 29 красавіка – 75 гадоў з дня нараджэння ДЗМІТРЫЕВАЙ Лізаветы Міхайлаўны(1951, в. Чабаны Глыбоцкага раёна), заслужанай настаўніца Рэспублікі Беларусь, краязнаўцы, стваральніка сацыяльна-геаграфічнага “Атласа Глыбоцкага раёна”, лаўрэата звання “Чалавек года Віцебшчыны” (Л. Дзмітрыева: сутнасць жыцця не ў гадах, а ў справах.– Веснік Глыбоччыны. – 2021. – 5 мая)

 МАЙ

 ЧЭРВЕНЬ

• 13 чэрвеня – 140 гадоў з дня нараджэння ВОЛІНА Барыса Міхайлавіча,(06.1886–15.02.1957), ураджэнца г.Глыбокае, савецкага дзяржаўнага і палітычнага дзеяча, публіцыста (Карніловіч, Э. А. Прафесіянал рэвалюцыі / Э. А. Карніловіч // Шлях перамогі (Глыбокае). – 1986. – 6 лістап. – С. 2 ; 25 ліст. – С. 2 ; 2 снеж. – С. 2 ; 9 снеж. – С. 2 ; 16 снеж. – С. 2 ; 23 снеж. – С. 2.); ВОЛІН Б.М. Шлях перамогі.- 1989.- 22 красавіка.- С.2
• 21 чэрвеня – 85 гадоў з дня нараджэння ЛУПАЧ Сцепаніды Аляксандраўны(1941, х. Паўлава, Брэсцкая вобласць-2023?), носьбіта нематэрыяльнай каштоўнасці “Выпечка хлеба”.

 ЛІПЕНЬ

• 22 ліпеня – 100 гадоў з дня нараджэннякраязнаўцы БУНТО Іосіфа Уладзіміравіча(07. 1926 г. - 09.2016), краязнаўцы, укладальніка кнігі “Памяць. Глыбоцкі раён”. (“Кола дзён”: каляндар памятных дат Глыбоччыны.– СШ№2, Глыбокае, 2004.– С.20).

 ЖНІВЕНЬ

• 22 жніўня – 155 гадоў дня нараджэння БУЙНІЦКАГА Ігната Цярэнцьевіча (1861-1917, в. Празарокі Глыбоцкага раёна), беларускага акцёра, рэжысёра, заснавальніка нацыянальнага прафесійнага тэатра. (Няфёд, У. І. Буйніцкі Ігнат Цярэнцьевіч / У. І. Няфёд // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. / рэдкал.: І. П. Шамякін [і інш.]. – Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1984. – Т. 1 : Акапэла–Габелен. – C. 500–511.)

 ВЕРАСЕНЬ

• 1 верасня – 75 гадоў з дня нараджэння Уладзіміра Уладзіміравіча САУЛІЧА (1951, в. Мацясы Глыбоцкага раёна), беларускага драматурга, журналіста, публіцыста. (Сауліч Уладзімір // Пісьменнікі Віцебшчыны : даведнік / рэд. Ф. Сіўко. – Віцебск, 2001. – С. 71–72).

КАСТРЫЧНІК

СНЕЖАНЬ

• 17 снежня –75 гадоў з дня нараджэння КАЛАКОЛЬЦАВА Мікалая Іванавіча (1951 г. - 2003), рэзчыка па дрэве, народнага майстра. (Федарыстава, Н. Дрэва жыцця // Веснік Глыбоччыны. - 1999. - 14 ліпеня).