Беларускі шрыфт як твор мастацтва.

Беларускі шрыфт у часы Скарыны, Купалы і ў наш час – гэта прастора для пошукаў і творчых знаходак, гэта спроба знайсці нацыянальны шлях да слова і тэксту.

На відэа – адкрыццё выставы ''Шрыфт litera in primo'' ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі (29.10.2020). Графічныя працы – вынік практык, эксперыментаў па рэканструкцыі і стварэнні новых шрыфтавых напісанняў на падставе ўзораў і прыкладаў вокладак кніг – ад Францыска Скарыны да беларускіх выданняў сярэдзіны 20 ст.

Аўтары абыгрываюць гістарычныя формы шрыфтоў пры захаванні характэрных асаблівасцей першаснага выдання, распрацоўваюць знакі, якія адсутнічаюць у тытульных і тэкставых арыгіналах, перадаюць дэкаратыўнасць, мастацкасць, творчы вопыт аўтараў-афарміцеляў. Лічбавыя і рукапісныя кампазіцыі напісанняў, прадстаўленыя ў экспазіцыі, нясуць годны ўклад у беларускую кніжную шрыфтавую культуру.

Выстава прымеркавана да 75-годдзя Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў. У экспазіцыі прадстаўлены работы студэнтаў акадэміі мастацтваў і яе выкладчыкаў. На мерапрыемстве выступілі намеснік генеральнага дырэктара Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Алесь Суша, дэкан факультэта дызайну і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў Усевалад Свентахоўскі, а таксама студэнткі акадэміі мастацтваў Кацярына Прэдко і Анастасія Самсонава.

Беларускія шрыфты

Пімен Панчанка

І навісала тая непазбежнасць,

Калі ці памірай, ці дрот грызі.

І трэба ж нам было перавярнуцца,

Шрыфты, вярстаткі — у начную гразь.

А ў Мінск за імі нельга нам вярнуцца...

Крычым: «Аб’едзь ці на падмогу злазь».

Няхай шафёры крыюць хрыплым матам,

І цягнецца там хтось да кабуры,

А ты на плашч-палаткі, як зярняткі,

Ўсё да апошняй літары збяры.

Асенні вецер звар’яцела гойсаў,

Пякло душу: «Няўжо не давязём?»

І рускі наш таварыш Віктар Гольцаў

Мачаў далоні ў тлусты чарназём.

Сабралі, і давезлі, і адмылі ўсё

Старанна газай для наборных кас,

І ў Беларусь, дзе ўся зямля дымілася,

Газета наша даляцела ў час.

1971

Па матэрыялах інтэрнета