09.11.2021

Вучні  Дзеркаўшчынскай сельскай школы вызначылі цікавыя факты пра чаротаўку і падрыхтавалі буклет "Вяртлявая чаротаўка — сама рэдкая ў Еўропе спеўная птушка”.

Чым для нас у першую чаргу цікавая гэтая птушка? Тым, што самая паўночнай кропка гнездавання вяртлявай чароткі — Глыбоцкі раён, нізіннае балота Сэрвач, якое знаходзіцца ў аднайменным гідралагічным заказніку.

Аказваецца, вяртлявая чаротаўка (камышовка) раней гнездавалася ў больш чым 20 еўрапейскіх краінах. Але цягам ХХ ст. яе папуляцыя скарацілася на 95 % у выніку асушэння амаль ўсіх нізінных балот.

Птушка знаходзіцца пад пад глабальнай пагрозай знікнення і занесена ў “Чырвоную кнігу Беларусі”.

Месцы яе гнездавання яшчэ захаваліся ў Беларусі, Украіне, Польшчы, Літве, Германіі. 95 % сусветнай папуляцыі вяртлявай чаротаўкі гняздуецца ў Беларусі, Украіне і Польшчы. З гэтата ліку 34% птушак — у Беларусі.

Зімуе ў Заходняй Афрыцы.

У вырай ляціць цягам двух месяцаў.

Пералёт складае каля 6 тысяч кіламетраў.

У 1998 годзе ў Беларусі выпушчана паштовая марка "Вяртлявая чарацянка".

Стала сімвалам грамадскага аб’яднання "Ахова птушак Бацькаўшчыны".

Вяртлявая чаротаўка і кветка венерын чаравічак, адлюстраваныя на памятнай манеце Нацбанка Бела­русі "Заказнік "Званец" 2020 года.

Паэт  Васіль Зуёнак у сваім вершы “Гарэза” так расказвае пра яе жыццё:  

А хто гэта, а хто там

Сваволіцца з чаротам?

То затрашчыць насмешліва,

То стоіцца нячутна,

То мільгане паспешліва

Паміж трысцінак гнуткіх:

Уверх і ўніз, а потым

Налева і направа…

Жыве — сабе ў ахвоту,

Чароту — на забаву.

Пагойдвае мятлушкі,

Як ветрык, лёгкім дотыкам…

А то — гарэза-птушка:

Вяртлявая чаротаўка.

Калі часам пападзеце ў балота, то сярод звонкай цішы, магчыма, пачуюцца спевы гэтай вяртлявай птушкі. Як яна спявае можна паслухаць.

Ізаітка М.В.,  бібліятэкар АБМ Глыбоцкай ЦРБ